JPMorgan cho rằng các công ty AI phải chứng minh khả năng tài chính để vay vốn

JPMorgan cho biết bên cho vay hiện đánh giá khả năng kinh doanh và tài chính của các công ty AI, thay vì xem nhãn AI là sự bảo đảm đủ thuyết phục. Justin Biemann, chiến lược gia đầu tư toàn cầu tại J.P. Morgan Private Bank, nói các công ty phải chứng minh khả năng tài trợ cho đầu tư, thanh toán nợ và cuối cùng tạo ra dòng tiền từ các khoản chi tiêu. Biemann đưa ra đánh giá này trong một báo cáo công bố ngày 23 tháng 10. JPMorgan cho biết căng thẳng tập trung ở các doanh nghiệp phụ thuộc vào việc tiếp tục vay vốn, nhưng cảnh báo một đợt suy thoái sâu hơn của AI có thể lan sang bitcoin và các tài sản rủi ro khác.

Hôm Chủ nhật, Elon Musk cảnh báo nguồn vốn vay dành cho các công ty điện toán đám mây chuyên về AI đang cạn dần; những công ty này thu gần như toàn bộ doanh thu từ các trung tâm dữ liệu. AI đã tạo động lực mạnh mẽ để nhà đầu tư chấp nhận rủi ro trên các thị trường tài chính, trong đó có bitcoin. Bitcoin và Nvidia chạm mức thấp trong vòng vài tuần sau khi ChatGPT ra mắt vào cuối năm 2022, rồi tăng đáng kể kể từ đó. Do vậy, bất ổn trong lĩnh vực AI có thể lan sang tiền mã hóa.

Thị trường ngày càng lo ngại liệu những lợi ích mà AI hứa hẹn có chuyển thành kết quả tài chính hay không. Nasdaq, chỉ số thiên về công nghệ, đã giảm 6,7%, từ 31.360 xuống 29.263 kể từ ngày 6 tháng 10. Nvidia và Oracle nằm trong số các công ty liên quan đến AI có cổ phiếu giảm mạnh hơn chỉ số.

Chi phí bảo hiểm vỡ nợ đối với khoản nợ của một số công ty liên quan đến AI đã lên mức cao kỷ lục. Hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) chi trả khoản tiền lớn nếu bên vay phá sản hoặc không thanh toán, đổi lại là một khoản phí hằng năm. Khoản phí này, gọi là chênh lệch, được đo bằng điểm cơ bản. Mức chênh lệch 100 điểm cơ bản đồng nghĩa chi phí bảo vệ cho khoản nợ 10 triệu USD là 100.000 USD mỗi năm. Chênh lệch cao hơn cho thấy nhà đầu tư đòi hỏi mức bù đắp lớn hơn cho rủi ro tín dụng. Morgan Stanley cho biết giao dịch CDS hằng tuần liên quan đến trái phiếu của Oracle, SpaceX, Alphabet, Amazon, Meta, Broadcom và Nvidia đạt trung bình hơn 9 tỷ USD trong tháng 9. Morgan Stanley ước tính mức trung bình trong tháng 7 là dưới 2 tỷ USD mỗi tuần.

Biemann cho biết một công ty hạ tầng AI không được nêu tên, phụ thuộc vào nguồn vốn vay, đã tích lũy hàng chục tỷ USD nợ và các nghĩa vụ tài chính khác. Biemann nói chênh lệch CDS kỳ hạn 5 năm của công ty này tăng lên 1.100 điểm cơ bản, khiến chi phí bảo vệ hằng năm cho khoản nợ 10 triệu USD vượt 1 triệu USD. Biemann viết rằng mức định giá này hàm ý xác suất vỡ nợ trong 5 năm ở khoảng 50% hoặc cao hơn, so với dưới 30% một năm trước đó. Biemann dẫn trường hợp Lehman Brothers để minh họa cách CDS có thể đưa ra cảnh báo sớm. Chênh lệch CDS của Lehman Brothers bình quân dưới 100 điểm cơ bản trong quý III năm 2007. Đến giữa tháng 9 năm 2008, mức chênh lệch của Lehman vượt 1.400 điểm cơ bản; khi đó, Lehman nộp đơn phá sản và gây xáo trộn các thị trường toàn cầu.

Biemann nói nhà đầu tư nên xem giá CDS hiện tại “như đèn cảnh báo chứ không phải đồng hồ đếm ngược”. Các công ty AI không nhất thiết sắp sụp đổ như Lehman. Hoạt động CDS liên quan đến các công ty AI dẫn đầu quy mô lớn dường như phù hợp với mục đích phòng hộ hơn là chuẩn bị cho khủng hoảng. Biemann nói các công ty AI dẫn đầu quy mô lớn có dòng tiền mạnh phải trả 50-120 điểm cơ bản để mua bảo vệ kỳ hạn 5 năm. Biemann cho biết các mức giá đó vẫn giống chi phí bảo hiểm danh mục đầu tư hơn là dự báo về khó khăn tài chính. Chênh lệch của một số bên vay lâu năm trong lĩnh vực hạ tầng đã tăng lên gần 300 điểm cơ bản. Chi phí bảo vệ vỡ nợ trên toàn thị trường có xếp hạng đầu tư vẫn tương đối ổn định. Biemann nói mối lo ngại chỉ tập trung ở các doanh nghiệp cần tiếp tục tiếp cận thị trường nợ trong khi chi tiêu vẫn cao và dòng tiền vẫn hạn chế.