Analiz: ESMA, kurallara uymayan stablecoinlerin saklanması ve transferlerinin yasaklanmasını öneriyor

Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), Avrupa Komisyonu'ndan, geçerli Kripto Varlık Piyasaları düzenlemesi (MiCA) gerekliliklerini karşılamayan stablecoinlerle ilgili lisans gerektiren tüm kripto varlık hizmetlerini yasaklamasını istiyor. ESMA öneriyi, AB'nin MiCA incelemesine verdiği 30 Eylül 2026 tarihli yanıtta sundu. Önerilen yasak, saklama ve transfer hizmetlerini de kapsıyor; böylece alım satımı bırakmış mevcut sahiplerin yanı sıra alım yapmak isteyen müşterilere de uzanıyor. ESMA'nın yanıtı bir politika başvurusu, yürürlüğe girmiş bir değişiklik değil. Komisyonun istişare süreci için son tarih 30 Eylül'dü ve Komisyon, inceleme raporunun gerekli görülmesi halinde bir yasa teklifi içerebileceğini belirtiyor.

ESMA'nın 17 Ocak 2025 tarihli açıklaması, halka arzları ve alım satıma kabulü, ESMA'nın sürdürülmesi gerektiğini söylediği saklama ve transfer hizmetlerinden ayrı tutuyordu. Platformların alım satım imkânı sunmayı durdurması beklenirken, diğer hizmetlerin kamuya arz teşkil ettiği durumlarda sona ermesi gerekiyordu. Önceki geçiş planı, alım kısıtlamalarının Ocak 2025 sonuna kadar getirilmesini ve çeyrek sonuna kadar geçici olarak yalnızca satış hizmeti sunulmasını öngörüyordu. ESMA, varlıklarını elinde tutan yatırımcıların saklama ve transfer hizmetleri sürse bile daha kötü işlem koşullarıyla karşılaşabileceğini kabul etti. Binance, Avrupa Ekonomik Alanı kullanıcıları için dokuz tokenin işlem çiftlerini 31 Mart'a kadar kaldırmayı, ancak yatırma, çekme, dönüşüm ve saklama hizmetlerini sürdürmeyi planladığını Mart 2025'te açıkladı. ESMA, açık bir yasağın bulunmamasının kurallara uyan ve uymayan ihraççılar arasında farklılıklara yol açtığını ve düzenleyici arbitrajı kolaylaştırdığını savunuyor.

MiCA'nın 3. maddesi, saklamayı müşterilerin kripto varlıklarının veya özel anahtarlar dahil erişim araçlarının korunması ya da kontrol edilmesi olarak tanımlıyor. 3. madde, müşteriler adına varlıkların defter adresleri veya hesaplar arasında taşınması olarak tanımlanan transferleri de listeliyor; 82. madde ise transferlere ilişkin müşteri sözleşmesi gerekliliklerini belirliyor. 59. madde, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının veya belirli finansal kuruluşların gerekli nitelikleri taşıyan izinlere sahip olmasını şart koşuyor; izinlerde sunulabilecek hizmetler belirtiliyor. Bir sağlayıcının lisansı, tek başına belirli bir stablecoin için hizmet sunulup sunulamayacağını belirlemiyor. Hiçbir zaman yeniden alım satım yapmayacak mevcut bir sahip de, metin istisnasız biçimde yasalaşırsa önerilen kısıtlamadan etkilenir.

ESMA'nın başvurusunun 3.2. bölümü herhangi bir uygulama tarihi, çekim istisnası veya geçiş süreci mekanizması öngörmüyor. Saklama hizmetinin sona ermesi, sağlayıcıların halihazırda kontrol ettiği varlıkları iade etmesinin bir yolunu gerektirirken önerilen yasak transfer hizmetlerini de kapsıyor. 75. madde, sağlayıcıların müşterilerin kripto varlıklarını veya erişim araçlarını mümkün olan en kısa sürede iade etmesine yönelik prosedürler bulundurmasını şart koşuyor. 75. madde ayrıca sağlayıcıların müşteri varlıklarını kendi varlıklarından ayrı tutmasını gerektiriyor. Avrupa Komisyonunun 18 Şubat 2026 tarihli yanıtında, ESMA aracılığıyla, iade edilen varlıkların müşterilerin çekim talebinde bulunduğu sırada ellerinde bulunanlarla aynı türden olması gerektiği belirtiliyor. Komisyona göre sağlayıcılar, müşterilerin çekim sırasında dönüşüm talep etmesi ve sağlayıcıların bu ek hizmet için izne sahip olması halinde itibari paraya veya başka bir kripto varlığa dönüşüm sunabilir. Bu yorum, gelecekte getirilecek genel bir hizmet yasağının çekim işlemlerini nasıl ele alacağını açıklığa kavuşturmuyor; borsadan çıkarma, saklamayı sona erdirme ve zorunlu dönüşümü de birbirinin yerine geçebilecek işlemler haline getirmiyor. Öneri profesyonel hizmetleri hedefliyor; tek başına kişisel sahipliği yasaklamıyor, tokenlerin dondurulmasını emretmiyor veya zorunlu dönüşüm öngörmüyor. Yasa koyucuların, yeni bir yasağı müşteri varlıklarını iade etme yükümlülüğüyle bağdaştırması gerekecek.

Nicola Borri ve Kirill Shakhnov'un Temmuz 2026 tarihli makalesi, CoinMarketCap'in ilk 30 merkezi borsa listesinde yer alan 14 borsadaki USDT ve USDC işlemlerini inceliyor. Yazarlar, 1 Ocak 2024 ile 7 Aralık 2025 arasını kapsayan CryptoCompare günlük işlem çifti hacmi verilerini kullanıyor. Similarweb'in AB kitlesi oranı %10'u aştığı için yazarlar Bitstamp, Coinbase, Gemini ve Kraken'i düzenlemelere tabi piyasalara odaklanan borsalar olarak sınıflandırıyor; bu borsaların her birinin ABD kitlesi oranı da %10'un üzerinde. Yazarlar, Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki delist işlemlerine rağmen Binance dahil diğer 10 platformu küresel odaklı olarak sınıflandırıyor. Kitle oranı göstergesi, ne tek tek AB'de ikamet eden kişilerin işlemlerini ne de hukuki riskin açık bir ayrımını ortaya koyuyor.

Yazarlar, düzenlemelere tabi piyasalara odaklanan borsalarda USDC'nin toplam USDT ve USDC işlem hacmi içindeki payının küresel borsalara kıyasla yaklaşık 6 yüzde puan arttığını tahmin ediyor. Bu tahmin, çalışmanın 1 Nisan 2025 olarak belirlediği olay tarihinin öncesi ve sonrasındaki 30 günlük dönemde yumuşatılmış ve eğilimden arındırılmış verileri kullanıyor. Yazarlar, düzenlemelere tabi piyasalara odaklanan borsalarda USDT işlem hacminin küresel platformlara kıyasla yaklaşık %20 düştüğünü tahmin ediyor. Ancak yazarların USDC işlem hacmine ilişkin tahmini istatistiksel olarak anlamlı değildi. USDC'nin payındaki artış, esas olarak USDT'nin göreli daralmasını yansıtıyor; USDC işlemlerinde buna karşılık gelen bir artışın gerçekleştiğini göstermiyor. Örneklemdeki toplam USDC/USDT işlem hacmi oranları olay tarihi civarında neredeyse sabit kaldı. Bu bulgular, örneklemdeki borsaların işlem hacimlerini ölçüyor; dünya çapındaki talebi veya AB'deki saklama bakiyelerini değil ve önerinin küresel talebi değiştirdiğini ortaya koymuyor. Hukuki belgeler ve çalışma, gelecekteki bir saklama kısıtlamasından etkilenebilecek toplam varlık miktarını belirtmiyor.

Kurallara uygun tokenler, öneri mevcut haliyle yasalaşırsa kurallara uymayan tokenlerin kaybedeceği düzenlemeye tabi saklama ve transfer erişimini koruyabilir. Bu nedenle mevzuata uyum, profesyonel koruma ve dolara bağlı bakiyelerin taşınmasını isteyen müşteriler açısından bir varlığın kullanımını alım satım imkânının ötesinde etkileyebilir. Bir yasa değişikliğinin kapsamı, yürürlük tarihi ve mevcut bakiyelere nasıl uygulanacağı, sahiplerin düzenlemeye tabi hizmetlerden çıkmasının gerekip gerekmeyeceğini ve bunun nasıl olacağını belirleyecek.